Kompanzasyon & Harmonik

Ürün: Reaktif Güç · cosφ · FiltreYazılım: Pano & Elektrik

Reaktif enerji, tesiste iş üretmediği hâlde faturaya ceza kalemi olarak yansıyan görünmez bir maliyettir. Kompanzasyon panosu, kondansatör kademelerini otomatik devreye alarak güç katsayısını hedefe çeker. Ancak frekans sürücüsü ve doğrultucu yükleri arttıkça klasik pano yetmez; harmonikler devreye girer ve kondansatörleri kısa sürede bitirir.

• ÖNCE GÜVENLİK: Ana şalteri aç, kilitle ve etiketle (LOTO). Kondansatör enerji kesildikten sonra da yük tutar, deşarj direnci arızalıysa uçlarda ölümcül gerilim kalır. Deşarj süresini bekle, sonra her kademenin uçlarında gerilim yokluğunu ölçerek doğrula.
• Ölçümle başla: güç kalitesi analizörünü ana girişe bağla ve en az bir hafta kaydet. Aktif güç, endüktif ve kapasitif reaktif, cosφ, THDi ve THDu ile vardiya dışı saatlerin profilini çıkar. Ölçüm yoksa seçim değil tahmin yapmış olursun.
• Gerekli reaktif gücü hesapla: Qc = P × (tanφ1 − tanφ2), burada φ1 mevcut, φ2 hedef açıdır. Ölçülen tepe aktif gücü kullan, trafo etiket gücünü değil; aksi hâlde pano gereğinden büyük olur ve sürekli kapasitif çalışır.
• Kademe planını kur: en küçük kademe, tesisin en küçük anlamlı yük değişimini karşılayacak kadar ince olmalı. 1:1:2:2:4 gibi karışık dizilim ince regülasyon verir. Kademe sayısı arttıkça hassasiyet artar, kontaktör ve kondansatör maliyeti de artar.
• Harmonik kararını ver: sürücü ve doğrultucu payı belirginse reaktörsüz pano kurma. 5. harmonik ağırlıklı tesiste %7 (yaklaşık 189 Hz), 3. harmonik ağırlıklı tesiste %14 ayarlı reaktör kullanılır; kondansatör bir üst gerilim sınıfından seçilir.
• Akım trafosunu, hem yükün hem kompanzasyon panosunun akımının birlikte geçtiği ana giriş iletkenine tak. P1/K ucu kaynağa, P2/L ucu yüke baksın, sekonderi asla açık bırakma ve oranı (örneğin 400/5) röleye birebir gir.
• Devreye al: röleye CT oranını, hedef cosφ değerini ve kademe boşalma bekleme süresini gir, sonra öğrenme (learning) modunu çalıştır ki röle her kademenin gerçek gücünü ve yönünü tanısın. Ardından kademeleri tek tek alıp faz akımlarını pens ile ölç.