Makine Güvenliği
Ürün: EN ISO 13849 · Güvenlik Rölesi · PLYazılım: Pano & Elektrik
Makine güvenliği, tehlikeli hareketi insan ona ulaşmadan önce güvenilir biçimde durduran devre mimarisidir. Acil stop, kapı kilidi, ışık perdesi ve güvenlik rölesi ayrı ayrı ürünler değil; risk değerlendirmesiyle belirlenmiş bir performans seviyesini birlikte sağlayan tek bir zincirdir. Bu zincirin tek halkası köprülendiğinde makinenin CE dosyası da güvenlik hesabı da geçersiz hale gelir.
- Risk değerlendirmesi EN ISO 12100 mantığıyla üç adımda yürür: önce tasarımla tehlikeyi ortadan kaldır, kaldıramıyorsan koruyucu ve güvenlik tertibatı ekle, kalan riski kullanım bilgisiyle bildir.
- EN ISO 13849-1 risk grafiğinde S yaralanmanın ağırlığını, F tehlikeye maruz kalma sıklığını, P kaçınma imkânını temsil eder. Bu üç parametre her güvenlik fonksiyonu için gerekli performans seviyesini (PLr, a-e arası) verir.
- Kategori devre mimarisidir: B ve 1 tek kanal, 2 periyodik test edilen tek kanal, 3 iki kanal ve tek hataya dayanım, 4 iki kanal artı yüksek teşhis kapsamı. Kategori tek başına PL vermez.
- Ulaşılan PL üç girdinin bileşkesidir: mimari kategori, bileşenlerin MTTFd değeri ve teşhis kapsamı DC. Ortak sebepli arıza (CCF) kontrol listesi de sağlanmadan hesap kabul edilmez.
- EN 62061 aynı işi SIL 1-3 diliyle yapar ve alt sistemleri SILCL ile tanımlar. Makine sektöründe 13849 daha yaygındır; hangisinin kullanılacağını çoğunlukla makineye özel C tipi standart söyler.
- Standart hiyerarşisi A, B ve C tipi diye ayrılır. Makineye özel C tipi standart varsa genel standartların önüne geçer; pres, robot hücresi ve ambalaj makinesi için ayrı ayrı C tipi standartlar bulunur.
- Durdurma kategorileri EN 60204-1 ile tanımlıdır: 0 enerjiyi doğrudan keser, 1 kontrollü yavaşlatıp ardından enerjiyi keser, 2 enerjiyi kesmeden durdurur. Acil stop sadece kategori 0 veya 1 olabilir.
Kaynaklar
- Pilz — güvenlik rölesi, güvenlik PLC ve PL hesabı kaynakları Makine Güvenliği Resmi Dokümantasyon & Kılavuzlar
- SICK — ışık perdesi, alan tarayıcı ve güvenlik mesafesi uygulama notları Makine Güvenliği Resmi Dokümantasyon & Kılavuzlar
- Schmersal — emniyet şalteri, kapı kilidi ve makine emniyeti akademisi Makine Güvenliği Resmi Dokümantasyon & Kılavuzlar
- YouTube — Makine güvenliği ve güvenlik rölesi bağlantısı (Türkçe) video
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Makina Emniyeti Yönetmeliği Makine Güvenliği Resmi Dokümantasyon & Kılavuzlar
Sık sorulan sorular
- Kategori 3 ile Kategori 4 arasındaki fark nedir?
- PLr belirlenirken S, F ve P neyi ifade eder?
- OSSD test darbeleri hangi arızayı yakalar?
- STO neden enerji kesme yerine geçmez?