Makine Güvenliği
Ürün: EN ISO 13849 · Güvenlik Rölesi · PLYazılım: Pano & Elektrik
Makine güvenliği, tehlikeli hareketi insan ona ulaşmadan önce güvenilir biçimde durduran devre mimarisidir. Acil stop, kapı kilidi, ışık perdesi ve güvenlik rölesi ayrı ayrı ürünler değil; risk değerlendirmesiyle belirlenmiş bir performans seviyesini birlikte sağlayan tek bir zincirdir. Bu zincirin tek halkası köprülendiğinde makinenin CE dosyası da güvenlik hesabı da geçersiz hale gelir.
- Panoya veya güvenlik devresine dokunmadan önce ana şalteri aç, kilitle ve etiketle (LOTO). Kondansatör, basınçlı hava ve asılı yük gibi artık enerjileri boşalt, gerilim yokluğunu klemenste ölçerek doğrula. Devrede iken hiçbir güvenlik kontağını köprüleme.
- Makinedeki her tehlike bölgesini listele ve her biri için ayrı bir güvenlik fonksiyonu satırı yaz: tetikleyici, beklenen tepki ve PLr. Örnek satır: kapı açılınca ana tahrik dursun, PLr d, durdurma kategorisi 1.
- Sensörü tehlikeye göre seç: hızlı ve sık erişim varsa ışık perdesi, nadir erişim varsa kilitli kapı, alan koruması gerekiyorsa lazer alan tarayıcı. Işık perdesinde çözünürlüğe göre EN ISO 13855 formülüyle güvenlik mesafesini hesapla: S = K x T + C.
- Mantık katmanını kur: küçük makinede güvenlik rölesi, çok fonksiyonluda güvenlik PLC seç. İki kanalı ayrı ayrı çek, çapraz kısa devreyi izlemek için ya bir kanalı artı diğerini eksi referanslı bağla ya da faz farklı test darbeli çıkışları kullan.
- Aktüatör tarafında tek kontaktörle yetinme; kategori 3 ve üzeri için iki kontaktörü seri bağla ve mekanik bağlantılı yardımcı kontaklarını geri besleme (EDM) hattına al. Sürücüde STO kullanıyorsan iki kanalı da bağla, SS1 gerekiyorsa yavaşlama süresini doğrula.
- Yeniden başlatma engelini kur: güvenlik fonksiyonu düştükten sonra makine kendi kendine kalkmasın, manuel reset butonu basıldığında değil bırakıldığında devreye alsın. Reset butonunu tehlike bölgesinin tamamının görülebildiği bir noktaya yerleştir.
- Devreye almayı doğrulamayla bitir: her fonksiyonu tek tek tetikle, her kanalı ayrı ayrı kopar ve rölenin hata verdiğini gör, tepki süresi ile serbest duruş mesafesini kronometreyle ölç. Sonuçları tarih ve imza ile tutanağa yazıp teknik dosyaya koy.
Kaynaklar
- Pilz — güvenlik rölesi, güvenlik PLC ve PL hesabı kaynakları Makine Güvenliği Resmi Dokümantasyon & Kılavuzlar
- SICK — ışık perdesi, alan tarayıcı ve güvenlik mesafesi uygulama notları Makine Güvenliği Resmi Dokümantasyon & Kılavuzlar
- Schmersal — emniyet şalteri, kapı kilidi ve makine emniyeti akademisi Makine Güvenliği Resmi Dokümantasyon & Kılavuzlar
- YouTube — Makine güvenliği ve güvenlik rölesi bağlantısı (Türkçe) video
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Makina Emniyeti Yönetmeliği Makine Güvenliği Resmi Dokümantasyon & Kılavuzlar
Sık sorulan sorular
- Kategori 3 ile Kategori 4 arasındaki fark nedir?
- PLr belirlenirken S, F ve P neyi ifade eder?
- OSSD test darbeleri hangi arızayı yakalar?
- STO neden enerji kesme yerine geçmez?